جمعه ۱۱ خرداد ۰۳ ۲۲:۲۶ ۲۰۳ بازديد
حقوق مدنی و حقوق اداری دو شاخه از علم حقوق هستند که با یکدیگر تفاوتهای اساسی دارند. در اینجا به برخی از مهمترین تفاوتهای این دو شاخه حقوقی میپردازیم:
موضوع:
- حقوق مدنی: روابط بین اشخاص حقیقی یا حقوقی را در چارچوب نظم عمومی و اخلاقی جامعه تنظیم میکند. به عبارتی دیگر، حقوق مدنی به حقوق و تکالیف افراد در قبال یکدیگر میپردازد.
- حقوق اداری: روابط بین اشخاص حقیقی یا حقوقی با دولت و یا روابط بین دستگاههای دولتی با یکدیگر را در چارچوب وظایف و اختیارات قوای حاکمه تنظیم میکند. به عبارتی دیگر، حقوق اداری به نحوه سازماندهی و عملکرد دولت و همچنین به حقوق و تعهدات اشخاص در قبال دولت میپردازد.
منابع:
- حقوق مدنی: بر پایه قواعد عام حقوقی مانند قانون مدنی، قانون مسئولیت مدنی و قانون روابط موجر و مستاجر استوار است.
- حقوق اداری: بر پایه قواعد خاص حقوقی مانند قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، قانون استخدام کشوری و قانون مدیریت خدمات عمومی استوار است.
اصول حاکم:
- حقوق مدنی: بر پایه اصول آزادی، برابری و عدالت استوار است.
- حقوق اداری: بر پایه اصول سلسله مراتب، نظم و انضباط و تبعیت از قانون استوار است.
نهادهای ناظر:
- حقوق مدنی: توسط مراجع قضایی عام مانند دادگاهها و محاکم دادگستری اجرا و نظارت میشود.
- حقوق اداری: توسط مراجع قضایی خاص مانند دیوان عدالت اداری و همچنین توسط مراجع اداری مانند سازمان بازرسی کل کشور و هیاتهای رسیدگی به تخلفات اداری اجرا و نظارت میشود.
قوانین حاکم:
- حقوق مدنی: تابع قواعد عام حقوقی مانند قانون مدنی، قانون مسئولیت مدنی و قانون روابط موجر و مستاجر است.
- حقوق اداری: تابع قواعد خاص حقوقی مانند قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، قانون استخدام کشوری و قانون مدیریت خدمات عمومی است.
نمونههایی از دعاوی:
- حقوق مدنی: دعاوی مربوط به اموال و اشخاص، تعهدات، قراردادها، خانواده و ارث.
- حقوق اداری: دعاوی مربوط به استخدام در دستگاههای دولتی، اموال عمومی، قراردادهای پیمانکاری، اوراق تجاری و اسناد لازم الاجرا، حوادث ناشی از کار و سایر دعاوی علیه تصمیمات و اقدامات مراجع دولتی و عمومی.
در جدول زیر خلاصهای از تفاوتهای حقوق مدنی و حقوق اداری ارائه شده است:
| موضوع | حقوق مدنی | حقوق اداری |
|---|---|---|
| موضوع | روابط بین اشخاص حقیقی یا حقوقی | روابط بین اشخاص حقیقی یا حقوقی با دولت و یا روابط بین دستگاههای دولتی با یکدیگر |
| منابع | قواعد عام حقوقی مانند قانون مدنی | قواعد خاص حقوقی مانند قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری |
| اصول حاکم | آزادی، برابری و عدالت | سلسله مراتب، نظم و انضباط و تبعیت از قانون |
| نهادهای ناظر | مراجع قضایی عام مانند دادگاهها و محاکم دادگستری | مراجع قضایی خاص مانند دیوان عدالت اداری و همچنین مراجع اداری |
| قوانین حاکم | قواعد عام حقوقی مانند قانون مدنی | قواعد خاص حقوقی مانند قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری |
| نمونه دعاوی | دعاوی مربوط به اموال و اشخاص، تعهدات، قراردادها، خانواده و ارث | دعاوی مربوط به استخدام در دستگاههای دولتی، اموال عمومی، قراردادهای پیمانکاری، اوراق تجاری و اسناد لازم الاجرا، حوادث ناشی از کار و سایر دعاوی علیه تصمیمات و اقدامات مراجع دولتی و عمومی |
- ۰ ۰
- ۰ نظر